Inhoudsopgave
- Waarom geen plastic meer
- Waarom RVS en niet glas
- RVS 304 of 316: het verschil
- Wat staat er bij mij thuis
- Hydroflask
- Klean Kanteen
- Stanley
- Veelgestelde vragen
- Geeft een RVS-fles ook stoffen af?
- Mag ik mijn RVS-fles in de vaatwasser?
- Wat als ik citroen in mijn water doe?
- Hoe maak ik een RVS-fles schoon zonder gedoe?
- Komt er PFAS in RVS-flessen voor?
- Welke RVS drinkfles is het beste?
- Zit er lood in een Stanley-fles?
- Wat doe ik met mijn oude plastic flessen?
- Verder lezen
Een liter flessenwater bevat gemiddeld 240.000 plastic-deeltjes. 90 procent daarvan zijn nanoplastics: stukjes zo klein dat ze door celwanden heen passen. Dat onderzoek werd in januari 2024 gepubliceerd door wetenschappers van Columbia en Rutgers in PNAS. Het werd binnen weken een referentie-studie.
Plastic flessen waren ooit een innovatie. Goedkoop, licht, herbruikbaar. Inmiddels weten we dat ze bij elk gebruik nanoplastics afgeven: bij blootstelling aan zonlicht, bij temperatuurwisselingen, bij elke keer dat je de dop opendraait. Zeker als je ze door de vaatwasser haalt. Inmiddels is plastic gevonden in bloed, placenta, longen, hersenen en moedermelk.
We zijn een paar jaar geleden overgestapt op RVS. Drie flessen zijn bij ons elke dag in gebruik, elk voor een ander moment van de dag.
Waarom geen plastic meer
Plastic heeft drie problemen voor dagelijks watergebruik:
Nanoplastics komen vrij bij gebruik. Dat geldt voor wegwerpflesjes en ook voor herbruikbare plastic flessen. Het verschil zit in hoeveelheid: een PET-fles geeft tot 5x meer deeltjes af dan kraanwater. Bij blootstelling aan zonlicht (sportfles op het terras), warmte (auto in de zomer) of de vaatwasser stijgt dat aantal scherp.
BPA en alternatieven verstoren hormonen. Bisfenol-A is sinds een paar jaar verboden in babyflessen en speelgoed, maar nog wel gebruikt in sommige drinkflessen en deksels. EFSA verlaagde in 2023 de veilige dagelijkse inname met factor 20.000 op basis van immuunsysteem-effecten. Fabrikanten zijn overgestapt op BPS en BPF, varianten waarvan recent onderzoek aantoont dat ze vergelijkbare hormoonverstorende effecten hebben.
Plastic raakt onzichtbaar bekrast. Elke keer dat je je fles wast, ontstaan microscopische krasjes. Daar nestelen bacteriën zich in, ook na grondig schoonmaken. RVS heeft een hardere, gladdere oppervlakte die dit voorkomt.
Waarom RVS en niet glas
Glas geeft geen stoffen af, dat klopt. Twee praktische redenen waarom we toch voor RVS gingen:
- Gewicht en stevigheid. Een glazen fles van een liter weegt 600+ gram en breekt als hij valt. RVS is lichter en onverwoestbaar
- Isolatie. Goede RVS-flessen houden water tot 24 uur koud, of koffie tot 12 uur warm. Glas doet dat niet
RVS is stevig en geeft aan gewoon water weinig af. Bij zure of hete inhoud komen kleine hoeveelheden nikkel en chroom vrij, vooral uit een nieuwe fles (zie de veelgestelde vragen). Kies daarom RVS van voedingskwaliteit (304 of 316). Bij goedkope flessen zonder merk van Bol of AliExpress is de kwaliteit niet altijd duidelijk.
RVS 304 of 316: het verschil
Op flessen en in productbeschrijvingen zie je 304, 18/8 of 316 staan. Het zijn twee soorten roestvrij staal.
- 304 (ook wel 18/8): ongeveer 18 procent chroom en 8 procent nikkel. De meeste drinkflessen zijn hiervan gemaakt, ook die van Hydro Flask, Klean Kanteen en Stanley.
- 316: bevat daarnaast 2 tot 2,5 procent molybdeen. Dat maakt het beter bestand tegen putcorrosie door zout. Een fles van 316 is meestal duurder.
Voor kraanwater volstaat 304. 316 is het waard als je er vaak sportdrank met zout, citroenwater of andere zure dranken in doet. Ook als je fles veel mee naar zee of het zwembad gaat. Heb je een nikkelallergie, dan is glas de veiligste keuze.
Wat staat er bij mij thuis
Drie verschillende RVS-flessen, elk voor een ander moment van de dag.
Hydroflask
voor dagelijks gebruik
Twee Hydroflasks in huis, allebei dagelijks in gebruik. Ik heb mijn eerste nu drie jaar. Wat ik er goed aan vind:
- Isolatie tot 24 uur koud, tot 12 uur warm
- Brede mond maakt schoonmaken makkelijk, ijsblokjes passen er net in
- Geen condens aan de buitenkant, ook op warme dagen
- Stevige bodem die niet deukt bij vallen
- Zien er gaaf uit en toffe kleuren
Wat minder:
- Niet de lichtste fles (rond 380 gram leeg)
- Aanschaf rond €30-35
- Standaard zonder drinktuit, die kost €10 extra
Klean Kanteen
voor wie écht plastic-vrij wil
Klean Kanteen is een van de weinige merken die volledige plasticvrije versies maakt, met een RVS- of bamboe-dop in plaats van het standaard plastic deksel. Voor wie consequent wil zijn met “geen plastic in huis” is dit het pragmatische antwoord.
- Volledig plastic-vrije versies beschikbaar
- Klassieke vormgeving, geen sportfles-uitstraling
- Isoleert iets minder dan Hydroflask, nog steeds goed
- Filosofie van het merk ligt in lijn met low-tox-uitgangspunten
Stanley
voor lange dagen buiten
De Stanley is een ander beest. Robuust, zwaar en bedoeld voor mensen die hun fles vol koffie de hele dag mee naar buiten nemen. Op een trailrun-weekend in de Ardennen of een lange autorit is het de fles die ik kies.
- Isolatie 24 uur warm, 36 uur koud (echt)
- Vrijwel onverwoestbaar, heb er nog een die 18 jaar oud is
- Aanschaf rond €40-50
Niet ideaal voor dagelijks kantoorgebruik vind ik. Te zwaar, best lomp. Maar voor lange dagen buiten, kamperen, warme dranken die ook avonds nog warm zijn ze perfect.
Veelgestelde vragen
Geeft een RVS-fles ook stoffen af?
Weinig, bij gewoon water. Roestvrij staal geeft kleine hoeveelheden nikkel en chroom af als het lang in contact is met zuur of hitte. Onderzoekers van Oregon State University kookten in 2013 tomatensaus zes uur lang in nieuwe RVS-pannen: het nikkelgehalte werd tot 26 keer zo hoog. Na een aantal keer koken nam dat af. Voor koud water in een fles is het effect veel kleiner. Een studie die dit specifiek bij drinkflessen meet, bestaat nog niet. Spoel een nieuwe fles daarom een paar keer om voor je hem gebruikt.
Mag ik mijn RVS-fles in de vaatwasser?
Hangt af van het type. Veel Hydroflasks en Klean Kanteens raden afwassen met de hand aan, omdat vaatwassers de isolatie-laag kunnen aantasten op lange termijn. Stanleys mogen wel meestal in de vaatwasser. Check de gebruiksaanwijzing.
Wat als ik citroen in mijn water doe?
Kan prima. Spoel de fles wel dezelfde dag om. Zuur zorgt dat RVS iets meer nikkel en chroom afgeeft, vooral een nieuwe fles. Doe je dagelijks citroen in je water, dan is een fles van 316 de betere keuze.
Hoe maak ik een RVS-fles schoon zonder gedoe?
Vul de fles half met heet water, voeg een eetlepel baking soda toe en een paar druppels witte azijn. Goed schudden, een nacht laten staan, omspoelen. Voor hardnekkige aanslag (koffie, thee): hetzelfde maar met een flessenborstel.
Komt er PFAS in RVS-flessen voor?
Niet in het RVS zelf. PFAS wordt soms gebruikt in de coating van plastic doppen of in de afwerking van sport-deksels, voor afstoting van vloeistoffen. Bij merken zonder die deksel-aanvulling (zoals Hydroflask Flex Cap of Klean Kanteen Classic): geen PFAS in het systeem.
Welke RVS drinkfles is het beste?
Dat hangt af van waarvoor je hem gebruikt. Voor dagelijks gebruik: Hydroflask. Wil je helemaal geen plastic, ook niet in de dop: Klean Kanteen. Voor lange dagen buiten en warme dranken: Stanley.
Zit er lood in een Stanley-fles?
In het deel waar je drank in zit niet. Stanley bevestigde in januari 2024 dat het afdichtingspropje van de vacuümlaag onderin lood bevat. Dat zit achter een RVS-plaatje en komt niet met je drank in aanraking. Raakt de bodem beschadigd en komt dat plaatje los, vervang de fles dan.
Wat doe ik met mijn oude plastic flessen?
Gooi ze alsjeblieft weg, zodat je ze niet per ongeluk nog eens pakt ;).
Verder lezen
- De beste waterfilter voor thuis → staande filters vergeleken
- Waterfilterkan: drie vergeleken, ook op PFAS → filteren voor kantoor of onderweg
- BPA: de gevaren en hoe je het vermijdt → waarom we van plastic flessen af zijn
- Koperen drinkfles → gezond of hype, wat onderzoek zegt
