Inhoudsopgave
- Waarom heb je een waterfilter thuis nodig in Nederland?
- Wat staat er bij mij thuis
- Andere goede opties
- Voor wie ook gemineraliseerd water wil: Aqualive AQV 12
- Voor wie wil zien hoe goed het filtert: ZeroWater
- Wat je in een goed huishoudfilter wil zien
- Reden 1: Water in zwaar geïndustrialiseerde landen zoals Nederland is verontreinigd
- Reden 2: Het waterzuiveringsproces wordt steeds moeilijker
- Reden 3: Het waterleidingnetwerk in Nederland
- Reden 4: Los van voeding is water onze primaire bron van leven
- Wat is een waterfilter?
- Wat doet een waterfilter precies?
- Welke soorten waterfilters zijn er?
Op de Europese ranglijst van waterkwaliteit staat Nederland onderaan. Vrijwel geen enkel Nederlands oppervlaktewater krijgt het predicaat “goed” volgens de Europese Kaderrichtlijn Water. Bij koplopers als Finland en Noorwegen scoort meer dan 60 procent goed. Bij ons: bijna niets.
Ons drinkwater zelf voldoet aan de wettelijke normen. Dat klinkt geruststellend tot je beseft dat die normen achterlopen op wat we wetenschappelijk weten. Het RIVM concludeerde in 2023 dat Nederlanders via voedsel en drinkwater samen meer PFAS binnenkrijgen dan de gezondheidskundige grenswaarde. PFAS is wettelijk toegestaan in concentraties die wetenschappelijk niet veilig zijn. Dat is geen wet die de bevolking beschermt, dat is een wet die de industrie comfortabel houdt.
Waarom heb je een waterfilter thuis nodig in Nederland?
Een paar dingen die in onze waterbronnen worden aangetroffen en die rioolwaterzuiveringsinstallaties niet of slecht kunnen filteren:
- Geneesmiddelen en hormonen (anticonceptie, paracetamol, antidepressiva)
- PFAS en andere “forever chemicals”
- Insecticiden en biociden uit landbouw
- Cosmetica-resten (parfum, conserveermiddelen)
- Microplastics en nanodeeltjes
- Brandvertragers
Daarbovenop: het waterleidingnetwerk zelf. Een deel is nieuw, een deel is decennia oud en loopt door koper, lood en kunststof. Dat zegt niets over de hoofdleidingen van het waterbedrijf, dat zegt iets over wat er gebeurt tussen het pompstation en jouw kraan.
Je gaat in Nederland niet acuut ziek worden van een glas kraanwater. Maar als je elke dag twee liter drinkt, krijg je over een leven heen een hoop binnen wat eigenlijk niet thuishoort in drinkwater. Een filter is de simpelste, goedkoopste manier om dat te beperken.
Wat staat er bij mij thuis
Een Travel Berkey. Sinds vier jaar, op het aanrecht naast de waterkoker.
We zijn met z’n 3en thuis (met peuter) en het Travel-model (5,6 liter) is precies genoeg. Voor een groter huishouden zou ik de Big Berkey (8,5 liter) aanbevelen, hetzelfde systeem in een grotere maat. In bijna vier jaar heb ik ze nu net één keer vervangen. Dat is wat me overtuigde om Berkey te blijven aanbevelen: de aanschafprijs is hoog, maar over tien jaar uitgerekend kost het je minder dan elke maand een paar pakjes Brita-filters kopen.
Wat ik er goed aan vind:
- Filtert PFAS, chloor, zware metalen, medicijnresten, pesticiden
- Behoudt belangrijke mineralen (calcium, magnesium). Anders dan omgekeerde osmose
- Staat op het aanrecht, geen installatie nodig of stopcontact
- Roestvrij staal. Eén investering die decennia meegaat
- Filters gaan lang mee
Wat ik er minder aan vind:
- De aanschafprijs. €366-415 ligt boven wat de meeste mensen voor een filter willen uitgeven
- Het kraantje zit onderaan. Je moet hem op een verhoging of langs de aanrechtrand zetten
- Esthetisch niet voor iedereen. Het is een grote roestvrijstalen cilinder. Ik vind het mooi, sommigen niet
Wij hebben hem bij Berkeyexperts.nl gekocht, zie hieronder.
Andere goede opties
Voordat we de Berkey permanent in onze keuken zetten heb ik onderzoek gedaan naar alternatieven. Er zijn namelijk nog veel meer goede filters.
Voor wie ook gemineraliseerd water wil: Aqualive AQV 12
De Aqualive is een 4-in-1-systeem. Naast filteren mineraliseert het water (voegt 18 mineralen toe), maakt het lichtbasisch (pH 9), en wervelt het water door magneten in de kraan (wat volgens de fabrikant zou helpen met opname).
Of dat wervelen wetenschappelijk veel doet is omstreden, maar de combinatie van filteren en mineraliseren is wel echt. Glazen tank in plaats van staal, dus ook mooi om te zien. Wel meer onderhoud dan een Berkey: de filters moeten jaarlijks vervangen worden, en de jaarlijkse vervangingskosten liggen rond de €82.
Voor wie wil zien hoe goed het filtert: ZeroWater
ZeroWater levert een filterkan inclusief een TDS-meter: een klein meetinstrument waarmee je zelf het aantal opgeloste deeltjes in je water kunt meten, vóór en ná het filteren. Voor mensen die data willen zien, is dat een mooi systeem.
Filters zijn minder houdbaar dan een Berkey. Bij hard water zoals in Nederland ben je een filter binnen een maand of twee kwijt. De jaarlijkse vervangingskosten zijn moeilijk in te schatten, maar je vervangt vaker dan je hoopt en het levert wat meer gedoe.
Wat je in een goed huishoudfilter wil zien
Voor Nederlandse omstandigheden, waar het probleem niet bacteriën maar chemische stoffen zijn, wil je vooral een goed koolstoffilter of een omgekeerde osmose. Een kannetje van Brita is een instap-koolstoffilter en filtert wel iets, maar lang niet wat een Berkey of vergelijkbaar systeem filtert. Voor budget heb ik een aparte gids over waterfilterkannen (Brita en alternatieven). Voor direct op de kraan zijn er kraanfilters. Deze pagina gaat over staande filters, het type dat je op je aanrecht zet of in een kast plaatst.
Een artikel van het RIVM geeft aan “Het drinkwater in Nederland is van goede kwaliteit. Wel is er reden tot zorg over de kwaliteit van de bronnen voor drinkwater.” Lees het volledige artikel over drinkwater kwaliteit hier: drinkwaterkwaliteit.
Reden 1: Water in zwaar geïndustrialiseerde landen zoals Nederland is verontreinigd
Doordat we in Nederland veel industriele activiteiten hebben, vlak op elkaar (in vergelijking met andere landen) wordt het landschap in Nederland vol benut. Dat heeft nadelige gevolgen voor het grondwater, waar we uiteindelijk ons drinkwater uit moeten halen. Hierdoor staat Nederland inmiddels onderaan de ranglijst in Europa als het gaat om de kwaliteit van water.
Reden 2: Het waterzuiveringsproces wordt steeds moeilijker
Om van grondwater kwalitatief drinkwater te maken gaat er een filteringsproces aan vooraf. Alleen komen er steeds meer schadelijke stoffen bij die we niet filteren of vroeger niet in deze hoeveelheden van toepassing waren. Het gaat met name om bestrijdingsmiddelen, medicijnen en drugs. Daarnaast zijn deze stoffen vindbaar in ons water:
- Geneesmiddelen (medicatie, drugs)
- Insecticiden (chemicaliën die gebruikt worden om insecten te doden)
- Biociden (chemicaliën die worden gebruikt om ongedierte en bacteriën te doden)
- Cosmetica producten
- Brandvertragers
- Nanodeeltjes
- Olie & vetten
- Plastic
- Zware metalen & zuren
- Calcium
- Fosfor
- Koper & kwik
Reden 3: Het waterleidingnetwerk in Nederland
Een deel van het waterleidingnetwerk in Nederland is vrij nieuw, maar water passeert ook oude leidingen gemaakt van koper, lood of kunstof. Alle 3 materialen die miniscule deeltjes achterlaten in het water. Zo wordt het water dat gefiltert wordt en getest wordt nog even door mijlenverre leidingen gepompt voordat het in huis is.
Reden 4: Los van voeding is water onze primaire bron van leven
Een gezond lichaam bestaat voor 70% uit water. Zonder water houdt het lichaam snel op met functioneren, het is dé bron van leven & energie voor het lichaam. Iemand die voor zijn lichaam wilt zorgen, zorgt ervoor dat die de hoogste kwaliteit aan drinkwater drinkt.
Wat is een waterfilter?
Een waterfilter is een apparaat dat onzuiverheden uit het water verwijdert door middel van een fysieke barrière, een chemisch proces of een biologisch proces. Gangbare soorten waterfilters zijn onder andere actieve koolfilters en omgekeerde osmose systemen. Deze filters kunnen schadelijke verontreinigingen zoals lood, chloor en bacteriën uit het drinkwater verwijderen. Het gebruik van een waterfilter is een effectieve en betaalbare manier om de kwaliteit van je drinkwater te verbeteren. Het is belangrijk om het filter in je waterfiltersysteem regelmatig te vervangen om ervoor te zorgen dat het je water effectief blijft zuiveren.
Wat doet een waterfilter precies?
Een waterfilter verwijdert onzuiverheden uit het water, waardoor het veiliger en aangenamer wordt om te drinken. Het kan ook de smaak en geur van water verbeteren door chloor en andere chemicaliën te verwijderen. Filters kunnen een reeks verontreinigingen verwijderen, waaronder bacteriën, lood, pesticiden en bezinksel.
Er zijn verschillende soorten waterfilters beschikbaar voor zowel thuisgebruik als voor grotere filtratiesystemen. Geactiveerde koolstoffilters gebruiken kleine koolstofkorrels of houtskool om onzuiverheden af te vangen terwijl het water passeert. Omgekeerde osmose systemen gebruiken druk om het water door een halfdoorlatend membraan te persen, waarbij verontreinigingen aan de ene kant worden opgevangen en aan de andere kant schoon water wordt doorgelaten.
Welke soorten waterfilters zijn er?
Enkele veel voorkomende soorten waterfilters zijn actieve koolfilters, omgekeerde osmose systemen, en sedimentfilters. Sommige waterfiltersystemen combineren meerdere filtratiemethoden voor een grondiger zuivering. In hoofdlijnen zijn dit de types:
- Actief koolstoffilter
- Omgekeerde osmose filter
- Microfilter
- Sedimentfilter
- Waterstoffilter
Er zijn ook verschillende vormen van waterfilters beschikbaar, zoals op de kraan gemonteerde filters, kruikfilters en filtratiesystemen voor het hele huis.
Actief koolstoffilter
Een actief koolfilter, ook bekend als houtskoolfilter, gebruikt kleine koolstofkorrels of houtskool om onzuiverheden op te vangen terwijl het water passeert. Deze filters zijn effectief in het verwijderen van chloor en het verbeteren van smaak en geur van water. Ze kunnen ook sommige soorten chemicaliën verwijderen, zoals pesticiden en industriële verontreinigingen.
Als het water door het koolstoffilter stroomt, worden de onzuiverheden gevangen in de kleine poriën en spleten van de actieve kool. Het oppervlak van de koolstofkorrels of houtskool is enorm, waardoor ze een groot aantal verontreinigingen effectief tegenhouden. Deze filters moeten regelmatig vervangen worden omdat ze verzadigd raken met onzuiverheden en hun doeltreffendheid verliezen.
Omgekeerde osmose filter
Een omgekeerd osmose filter gebruikt druk om water door een semi-permeabel membraan te persen, waardoor onzuiverheden aan de ene kant worden tegengehouden en schoon water aan de andere kant wordt doorgelaten. Deze filters kunnen een groot aantal verontreinigingen verwijderen, waaronder lood, arsenicum, fluoride, bacteriën en virussen.
Terwijl water onder druk door het membraan wordt geperst, blijven onzuiverheden achter aan de ene kant van het membraan en gaat schoon water naar de andere kant. Omgekeerde osmose filters kunnen ook extra filterstappen bevatten, zoals koolstoffiltratie, voor een grondiger zuivering. Deze filters moeten regelmatig vervangen worden om hun effectiviteit te behouden.
Microfilter
Dit is een minder vaak gebruikt type filter, waarbij je water door een slangetje pompt en het op deze manier gefilterd wordt. Deze techniek wordt in de meeste waterfiltersystemen niet toegepast.
Sedimentfilter
Terwijl het water door het filter stroomt, worden grotere deeltjes fysiek gevangen in het filtermateriaal. Het werkt als een trechter; vooral goed in het filteren van grove deeltjes. Deze filters moeten regelmatig vervangen worden omdat ze verstopt raken met sediment en het water niet meer effectief zuiveren. Het is belangrijk om een filter van hoge kwaliteit te kiezen met een strakke poriegrootte om sediment effectiever uit je water te verwijderen.
Waterstoffilter
Een waterstoffilter gebruikt een dun membraam om het water te filteren. Dit type filter wordt ook bij grote installaties gebruikt.
