In 2018 onderzochten onderzoekers van Incheon National University en Greenpeace 39 zoutmerken uit 21 landen op microplastics. Resultaat: 36 van de 39 bevatten microplastic-deeltjes. Een gemiddelde volwassene krijgt zo naar schatting 2.000 deeltjes per jaar binnen via zout. Drie zouten waren schoon. Een daarvan: ongeraffineerd zeezout uit Frankrijk, gewonnen door zonneverdamping. Zo wordt Keltisch zeezout gemaakt.
Sinds 2021 staat Keltisch zeezout bij ons in de keuken. De aanleiding was simpel: we wilden zout dat zo min mogelijk industriële bewerking heeft ondergaan. Hieronder wat Keltisch zeezout is, wat het wel en niet doet, hoe het zit met jodium en hoe het zich verhoudt tot himalayazout.
Wat is Keltisch zeezout
Keltisch zeezout, ook wel “sel gris” of “grijs zeezout” genoemd, komt uit de zoutmoerassen van Guérande in Bretagne, Frankrijk. Het ontstaat wanneer zeewater in ondiepe kleibassins onder invloed van zon en wind verdampt. De zoutkristallen worden met de hand geoogst door paludiers, zoutboeren die dit al eeuwen zo doen.
Er zijn twee varianten. Sel gris (grof grijs zeezout) is de hoofdoogst. De grijze kleur komt van de kleibodem. Fleur de sel is de dunne witte laag die bovenop het water vormt. Die wordt apart afgeschept, is duurder en wordt vooral gebruikt om een gerecht af te maken.
Keltisch zeezout wordt niet gewassen of gedroogd. Een pak grof zeezout voelt daarom licht vochtig aan. Tafelzout is kurkdroog en bevat vaak een antiklontermiddel.
Wat zit erin
Keltisch zeezout bestaat net als tafelzout voor het grootste deel uit natriumchloride. Daarnaast zit er vocht in en kleine hoeveelheden andere mineralen, zoals magnesium, kalium en calcium. Verkopers noemen vaak “84 mineralen”. Dat getal komt van de verkopers zelf. Het zegt niets over hoeveel erin zit.
Het Voedingscentrum zegt het nuchter: omdat je weinig zout gebruikt, krijg je via die mineralen bijna niets extra binnen. Een Australisch onderzoek naar roze zout kwam tot dezelfde conclusie: je zou meer dan 30 gram zout per dag moeten eten om er iets aan te hebben. Dat is ruim vijf keer te veel zout.
De echte verschillen met tafelzout zitten ergens anders: geen raffinage, geen antiklontermiddel, minder microplastics dan veel andere zeezouten en een andere smaak. En één nadeel: nauwelijks jodium.
Keltisch zeezout en jodium
Dit is het belangrijkste punt om te weten als je overstapt. Volgens het Voedingscentrum zit er in zeezout nauwelijks jodium. In Nederland wordt jodium toegevoegd aan zout: 21 milligram per kilo keukenzout met jodium en 65 milligram per kilo bakkerszout. Jodium heb je nodig voor je schildklier.
Brood is in Nederland de grootste bron van jodium, omdat bakkers bakkerszout gebruiken. Een snee volkorenbrood levert ongeveer 20 microgram. Volwassenen hebben 150 microgram per dag nodig. Let op: biologisch brood van ambachtelijke bakkers wordt vaak zonder bakkerszout gebakken en bevat dan bijna geen jodium. Dat geldt ook voor zelfgebakken brood met zeezout.
Wat dit voor jou betekent:
- Eet je gewoon brood van de supermarkt of bakker met bakkerszout, dan maakt Keltisch zeezout in de keuken weinig uit voor je jodium.
- Eet je weinig brood, biologisch brood of bak je zelf: let op jodium. Gebruik bakkerszout voor je brood, of eet vaker zeevis, eieren, zuivel of zeewier.
- Zwanger of borstvoeding: jodium is dan extra belangrijk. Overleg bij twijfel met je verloskundige.
Microplastics in zeezout
Dit is het sterkste argument voor Keltisch zeezout boven andere zeezouten. In het onderzoek uit 2018 had zeezout de meeste microplastics: 0 tot 1.674 deeltjes per kilo. Zout uit zoutmeren zat op 28 tot 462 deeltjes, steenzout op 0 tot 148. Hoe vervuilder de zee in de buurt, hoe meer plastic in het zout.
Drie zouten waren helemaal schoon: geraffineerd zeezout uit Taiwan, geraffineerd steenzout uit China en ongeraffineerd zeezout uit Frankrijk, gewonnen door zonneverdamping. Een overzichtsstudie uit 2025 bevestigt dat zout uit drukbevaren en dichtbevolkte zeegebieden in Azië de meeste microplastics bevat.
Vermoeden: Keltisch zeezout uit Guérande bevat weinig microplastics. Het Franse zout in het onderzoek is op dezelfde manier gemaakt. Beperking: het merk wordt niet genoemd, per merk is slechts een klein aantal monsters getest en het onderzoek is uit 2018. Niet elk Keltisch zeezout is apart getest.
Keltisch zeezout of himalayazout
Himalayazout is roze steenzout uit de Khewra-mijn in Pakistan. Het komt uit een opgedroogde oerzee, niet uit de huidige zee. De roze kleur komt van ijzeroxide.
| Tafelzout | Keltisch zeezout | Himalayazout | |
|---|---|---|---|
| Herkomst | Zoutmijn of zee, industrieel | Zeewater uit Bretagne, zonneverdamping | Steenzout uit Pakistan |
| Bewerking | Gewassen, gedroogd, gemalen | Ongeraffineerd, vochtig | Gemalen, ongeraffineerd |
| Antiklontermiddel | Vaak | Nee | Verschilt per merk |
| Jodium | Vaak toegevoegd (21 mg per kilo) | Nauwelijks | Nauwelijks |
| Microplastics (steenzout of zeezout) | Wisselend | Zeezout: meeste risico, Franse zonnezout schoon in test | Steenzout: weinig in test |
| Andere mineralen | Bijna geen | Kleine hoeveelheden | Kleine hoeveelheden, ook zware metalen |
Uit het Australische onderzoek naar 31 soorten roze zout: zout uit de Himalaya en donkerder roze zout bevatten meer mineralen, ook zware metalen. Eén roze zout, uit Peru, zat boven de Australische grens voor lood. Steenzout bevat dan weer minder microplastics dan zeezout. Kies je himalayazout, koop dan een bekend merk dat de herkomst vermeldt.
Onze keuze blijft Keltisch zeezout. Vooral om de smaak en omdat het zo weinig bewerkt is.
Waar koop je Keltisch zeezout
In biowinkels zoals Ekoplaza, bij natuurwinkels en drogisterijen en online. Kijk op het etiket naar “Guérande”, “sel gris” of “grijs zeezout uit Bretagne”. Staat er alleen “zeezout”, dan weet je niet waar het vandaan komt. Wil je fijn zout voor op tafel, koop dan fijngemalen Keltisch zeezout of gedroogd grof zout voor in een molen.
Wat staat er bij ons thuis
Sinds 2021 hebben we het standaard tafelzout vervangen door Keltisch zeezout. Bij ons in de keuken staat een pot met Le Guérandais biologisch zeezout van de Ekoplaza. We stampen het soms klein als we fijner zout nodig hebben.
We bakken vaak zelf zuurdesembrood. Af en toe halen we brood bij een biologische bakker of zuurdesembrood bij de Ekoplaza. In ons brood zit dus meestal geen bakkerszout met jodium. Voor ons is jodium daarom een punt om op te letten, net als voor iedereen die zelf bakt of biologisch brood eet.
Smaak is het verschil dat we het sterkst merken. Keltisch zeezout smaakt voller en proeft zouter. Een snufje op tomaat of avocado proeft anders dan tafelzout.
Kosten zijn hoger: ongeveer 35 euro per jaar tegenover 5 euro voor merkloos tafelzout. Voor ons de moeite waard vanwege de smaak, het ongeraffineerde proces en de lage microplastic-belasting.
Veelgestelde vragen
Is Keltisch zeezout gezonder dan tafelzout? Nauwelijks. De extra mineralen zitten er in te kleine hoeveelheden in om verschil te maken. Het voordeel zit in wat er niet in zit: geen antiklontermiddel, geen raffinage en minder microplastics dan veel andere zeezouten. Het nadeel: nauwelijks jodium.
Zit er jodium in Keltisch zeezout? Nauwelijks. Eet je weinig brood, biologisch brood of bak je zelf, let dan op je jodium.
Zout met of zonder jodium? Eet je dagelijks brood met bakkerszout, dan krijg je daar al veel jodium uit. Dan kan zout zonder jodium prima. Eet je weinig of biologisch brood, kies dan voor je brood bakkerszout of let op andere bronnen van jodium.
Wat is beter: Keltisch zeezout of himalayazout? Voor je gezondheid maakt het weinig uit. Himalayazout bevat als steenzout minder microplastics. In roze zout uit de Himalaya werden juist meer zware metalen gemeten. Wij kiezen Keltisch zeezout vanwege de smaak.
Werkt Keltisch zeezout in een zoutmolen? Niet goed, door het vocht. Wel na drogen in de oven (maximaal 50 graden, 30 minuten). Of koop gedroogd grof zeezout dat voor een molen bedoeld is.
Hoe bewaar ik Keltisch zeezout? In een gesloten houten, glazen of keramische pot, droog en koel. Door het vocht kan het in metaal roesten of gaan klonteren.
Bevat Keltisch zeezout zware metalen? Sporen, zoals alle zout. We vonden geen Nederlandse metingen van Keltisch zeezout. In het Australische onderzoek naar roze zout bevatte donker zout uit de Himalaya meer zware metalen dan wit zout.
Verder lezen
- Bewust eten → hoe wij minder bewerkt en meer biologisch eten
- De beste waterfilter voor thuis → microplastics en PFAS uit je kraanwater
- Beste RVS drinkfles → minder microplastics uit je drinkfles
- Glyfosaat: de gevaren en hoe je het vermijdt → onze keuzes in voeding
