Deodorant zonder aluminium: waarom we in 2021 overstapten

In april 2026 legde de Europese Commissie voor het eerst een wettelijk maximum vast voor aluminium in deodorant. Vanaf 1 januari 2027 mogen er geen nieuwe deodorants boven die grens meer in de winkel komen. De aanleiding: aluminium gaat in kleine hoeveelheden door de huid. Wie daarnaast via eten veel binnenkrijgt, kan boven de veilige grens uitkomen.

Sinds 2021 staat er bij ons thuis geen deodorant met aluminium meer. Ik smeer elke dag iets op een plek waar zweetklieren en lymfeknopen vlak onder de huid zitten. Ik wilde weten wat dat precies is. De grote kankerorganisaties vinden geen overtuigend bewijs voor een verband met borstkanker. Wij kiezen uit voorzorg toch voor deodorant zonder aluminium. Het alternatief werkt en kost hetzelfde.

Deodorant of antitranspirant: het verschil

Een antitranspirant remt het zweten. Aluminiumzouten vormen een propje in de zweetkanaaltjes. Een deodorant laat het zweten met rust en pakt de geur aan. Zweet zelf ruikt nauwelijks. De geur ontstaat pas als bacteriën op je huid het zweet afbreken.

In de winkel lopen de twee door elkaar. Veel producten met “deodorant” op de verpakking zijn antitranspiranten. Kijk daarom op de ingrediëntenlijst (INCI). Staat er aluminum chlorohydrate, aluminum chloride of aluminum zirconium in, dan remt het product je zweet met aluminium.

Wat aluminium in je deodorant doet

De Europese wetenschappelijke commissie voor consumentenveiligheid (SCCS) beoordeelde aluminium in cosmetica in 2020 opnieuw. Basis was een studie bij twaalf vrouwen met gelabeld aluminium in een roller. Via gave huid werd 0,00052 procent opgenomen. Een deel van de onderzoekers is aan de industrie verbonden.

Op basis daarvan noemde de SCCS deodorant tot 6,25 procent aluminium veilig. In latere beoordelingen keek de commissie naar de optelsom van cosmetica en voeding. Bij mensen die veel aluminium binnenkrijgen, kan die optelsom boven de veilige grens uitkomen.

Dat leidde tot nieuwe Europese regels: maximaal 7,73 procent aluminium in deodorant zonder spuitbus en 3,24 procent in spuitbussen. Producten boven die grens mogen vanaf 1 januari 2027 niet meer op de markt komen. Oude voorraad moet uiterlijk 1 juli 2028 uit de schappen.

Via beschadigde huid neemt je lichaam veel meer op. De Franse autoriteit Afssaps (nu ANSM) rekende in haar rapport uit 2011 met 18 procent opname via beschadigde huid tegenover 0,5 procent via gave huid, op basis van labtests. Het advies: beperk aluminium tot 0,6 procent en gebruik het niet direct na het scheren of op kleine wondjes.

Health Canada kijkt vooral naar spuitbussen. In een conceptbeoordeling uit januari 2024 noemt de Canadese overheid het inademen van aluminium uit spray-antitranspiranten een mogelijk risico voor de longen. Een roller of stick op de huid ziet Health Canada als veilig.

Aluminium en borstkanker: wat het onderzoek zegt

Dit is het bekendste debat. De meeste borsttumoren ontstaan in het deel van de borst dat het dichtst bij de oksel ligt. Dat bracht onderzoekers op het idee van een verband met deodorant.

Het onderzoek wijst tot nu toe geen duidelijke kant op. Een meta-analyse uit 2024 van zeven patiënt-controlestudies vond geen verband. Een Oostenrijkse studie uit 2017 vond een hoger risico, alleen bij vrouwen die meerdere keren per dag een antitranspirant gebruikten en daarmee voor hun dertigste begonnen. Een systematische review uit 2023 noemt de resultaten wisselend en adviseert uit voorzorg aluminium te vermijden.

Kanker.nl en KWF vinden het bewijs onvoldoende en zien geen reden om deodorant met aluminium te mijden. Voor ons hoeft een risico niet definitief bewezen te zijn. Als de wetenschap onzeker is en er een goed alternatief bestaat, vermijden we de blootstelling.

Aluminium en alzheimer

Dat verband wordt vaak genoemd en is onvoldoende onderbouwd. Alzheimer Nederland concludeert dat aluminium geen rol van betekenis speelt. Mensen die beroepsmatig met aluminium werken of veel thee drinken, krijgen niet vaker alzheimer. Voor onze keuze speelt alzheimer daarom geen rol.

Parabenen en parfum

Parabenen zijn conserveermiddelen. Sommige werken in het lichaam als een zwak oestrogeen. De EU verbood in 2014 vijf parabenen in cosmetica: isopropyl-, isobutyl-, fenyl-, benzyl- en pentylparabeen. Propyl- en butylparabeen mogen samen maximaal 0,14 procent van een product uitmaken. ECHA zette butylparabeen in 2020 op de lijst van zeer zorgwekkende stoffen als hormoonverstoorder.

Achter het woord “parfum” op een etiket kunnen tientallen losse geurstoffen zitten. Alleen bekende allergenen boven een bepaalde hoeveelheid moeten apart op de verpakking. Heb je een gevoelige huid, kies dan een deodorant zonder parfum.

Aluinsteen: ook aluminium

Een aluinsteen of deo-kristal wordt vaak verkocht als natuurlijk alternatief. Aluin (op het etiket potassium alum) is zelf een aluminiumzout. Volgens de Europese richtlijn voor claims op cosmetica mag “vrij van” alleen op de verpakking als de stof er niet in zit. Een aluinsteen met “zonder aluminium” voldoet daar niet aan. Hoeveel aluminium uit een aluinsteen door de huid gaat, is nog niet apart onderzocht. Alles over hoeveel aluminium erin zit en of hij werkt, lees je in aluinsteen: is het echt zonder aluminium.

Vier soorten deodorant zonder aluminium

Deodorant zonder aluminium remt het zweten niet. Hij richt zich op de bacteriën die de geur maken. Er zijn ruwweg vier soorten:

• Zuiveringszout (natriumbicarbonaat) maakt de huid minder geschikt voor bacteriën. Werkt goed, kan irritatie geven bij een gevoelige huid, vooral net na het scheren.
• Zink (zinkricinoleaat of zinkoxide) bindt geurmoleculen. Mild voor de huid en voor de meeste mensen effectief.
• Microzilver remt de bacteriën die zweet omzetten in geur. Zo pak je de geur bij de bron aan. Nuud werkt hiermee.
• Magnesiumhydroxide werkt vergelijkbaar met zuiveringszout en is zachter voor de huid. Een goed alternatief als zuiveringszout irriteert.

Welke soort het beste werkt, verschilt per persoon. Je huid, hoeveel je zweet en je hormonen spelen allemaal mee.

Drie deodorants die wij hebben gebruikt

Na vijf jaar uitproberen zijn dit de drie die we aanraden.

Nuud → onze huidige keuze. Een geurloze crème met microzilver. Bij ons is één keer smeren vaak genoeg voor twee tot drie dagen. Een tube van 20 ml kost ongeveer 13 euro. Het nadeel: je brengt hem met je vingers aan, wat sommige mensen onhandig vinden.

Wild → onze keuze daarvoor. Een stick met navulsysteem: het omhulsel gaat mee, de navullingen gaan erin. Werkt met zuiveringszout, magnesiumhydroxide en zinkricinoleaat, op een basis van tapiocazetmeel en kokosolie. De sensitive-lijn is zonder zuiveringszout. Houdt geur goed onder controle en de vanilleversie ruikt prettig. De eerste aanschaf kost ongeveer 25 euro, daarna 12 euro per navulling. Een navulling gaat volgens Wild 4 tot 6 weken mee. Let op: de roller van Wild is een antitranspirant met aluminium. Neem de stick. Praktisch als je de crème van Nuud te omslachtig vindt.

Ben & Anna → de budgetkeuze. Een stick met zuiveringszout en sheaboter. Werkt prima. De stick droogt sneller uit dan Wild, waardoor aanbrengen minder soepel gaat. Kost ongeveer 7,50 euro. Een goede instapper om te testen of deodorant zonder aluminium bij je past.

We probeerden ook Lavera en We Love The Planet. Lavera is goedkoop en minder effectief tegen geur. We Love The Planet ruikt prettig en houdt het bij ons geen hele dag vol. Die twee raden we niet aan.

Wat staat er bij ons thuis

Op dit moment gebruiken we Nuud. Wat ons bevalt: de microzilver pakt de bacteriën aan die zweet omzetten in geur. Daardoor komt de geur later op de dag ook niet alsnog opzetten.

Daarvoor gebruikten we Wild, ook een goede deodorant zonder aluminium. Wild maskeert geur eerder dan dat hij hem voorkomt. Door de stickvorm is Wild een logische instap. Beide zijn vrij van aluminium en parabenen. Nuud is daarbij geurloos.

We werken zelf aan een eigen formule op basis van microzilver. Wat ons in Nuud bevalt, is hoe het werkt: geur aan de bron, lang werkzaam, mild voor de huid. Het enige nadeel vinden we de crèmevorm. Daar ontwikkelen we nu een eigen versie van. Wil je als eerste horen wanneer die er is, schrijf je in op De Verademing.

Overstappen: de eerste weken

Veel mensen merken de eerste weken na de overstap dat ze meer zweten of sneller ruiken. Je zweet weer zoals je lichaam van nature doet. Na een paar weken went het. Drie tips uit eigen ervaring:

• Begin in een rustige periode, niet vlak voor een belangrijke afspraak of een warme zomerweek.
• Was je oksels goed met een milde zeep. Een speciale okseldetox met klei of andere producten is niet nodig. Je huid regelt dat zelf.
• Geef een deodorant 4 tot 6 weken voor je oordeelt. De eerste week zegt weinig.

Irriteert een deodorant met zuiveringszout, stap dan over op zink of microzilver.

Deodorant tijdens de zwangerschap

Mijn vrouw gebruikt dezelfde merken. Toen zij zwanger was, kozen we extra zorgvuldig. Aluminium, parabenen en synthetische geur wilden we uit haar dagelijkse routine houden. Het Voedingscentrum geeft geen specifiek advies over deodorant tijdens de zwangerschap. De Franse Afssaps adviseerde in 2011 om aluminium in deodorant te beperken en het niet op beschadigde huid te gebruiken.

Veelgestelde vragen

Is deodorant zonder aluminium beter? Het verschil zit in wat je op je huid laat. Zonder aluminium neem je geen aluminium op via je oksels. Een antitranspirant met aluminium is binnen de Europese grenzen toegestaan. Wij kiezen uit voorzorg voor zonder.

Ga je meer zweten met deodorant zonder aluminium? Ja, je zweet weer normaal. Zweet zelf ruikt nauwelijks. Een goede deodorant zonder aluminium pakt de bacteriën aan die de geur maken.

Werkt deodorant zonder aluminium ook bij sporten? Voor de meeste mensen wel, als de soort bij je huid past. Ik sport 4 tot 5 keer per week en smeer 3 keer per week Nuud, zonder problemen met geur.

Is een aluinsteen aluminiumvrij? Nee. Aluin is een aluminiumzout. Wil je helemaal zonder aluminium, kies dan een deodorant met zink, microzilver, zuiveringszout of magnesiumhydroxide.

Hoe zie ik of mijn deodorant aluminium of parabenen bevat? Kijk op de ingrediëntenlijst. Aluminium staat er als aluminum chlorohydrate, aluminum chloride, aluminum sesquichlorohydrate of aluminum zirconium. Parabenen herken je aan de uitgang -paraben, zoals methylparaben of propylparaben.

Welke deodorant zonder aluminium tijdens de zwangerschap? Een merk zonder aluminium, parabenen en synthetische geur. Microzilver (zoals Nuud) of zink zijn goede keuzes. Overleg bij twijfel met je verloskundige.

Verder lezen

• Fluoride: nadelen en alternatieven → wat je dagelijks in je mond stopt
• BPA: de gevaren en hoe je het vermijdt → hormoonverstoorders in plastic
• Hormonen en dieet → hoe voeding je hormoonbalans beïnvloedt