Twee paranoten per dag verhoogden in een Nieuw-Zeelandse proef uit 2008 het seleniumgehalte in het bloed net zo sterk als een supplement van 100 microgram. Geen enkel ander voedingsmiddel bevat zoveel selenium. Dat is meteen het voordeel en het risico: wie elke dag een handvol paranoten eet, kan over de veilige grens heen gaan.
Hieronder wat er in een paranoot zit, wat selenium wel en niet doet en hoeveel paranoten per dag verstandig is.
Zijn paranoten gezond
Ja, in kleine hoeveelheden. Een paranoot bevat vooral vet (grotendeels onverzadigd), eiwit, vezels, magnesium en vitamine E. Wat paranoten bijzonder maakt, is selenium. Dat mineraal heb je nodig voor je schildklier en voor enzymen die je cellen beschermen tegen schade.
Volwassenen hebben volgens de Europese voedselautoriteit EFSA ongeveer 70 microgram selenium per dag nodig. Eén paranoot kan daar al ruim in voorzien.
Hoeveel selenium zit er in een paranoot
Dat verschilt enorm. Het selenium in een paranoot hangt af van de bodem waar de boom staat. Braziliaanse onderzoekers vonden in 2017 een mediaan van 2 tot 68 milligram selenium per kilo, afhankelijk van de regio. Een paranoot weegt ongeveer 5 gram. Per noot is dat dus tussen ongeveer 10 en 340 microgram.
Op de verpakking staat zelden waar de noten vandaan komen. Je weet dus niet precies hoeveel selenium je binnenkrijgt. Daarom is een vaste kleine hoeveelheid verstandiger dan een handvol.
Hoeveel paranoten per dag
| Selenium | |
|---|---|
| Nodig per dag (volwassenen) | Ongeveer 70 microgram |
| Veilige bovengrens per dag (EFSA 2023) | 255 microgram |
| Eén paranoot | Ongeveer 10 tot 340 microgram, afhankelijk van de herkomst |
Onze vuistregel: één tot twee paranoten per dag, of een paar per week. Neem je ook een supplement met selenium of een multivitamine, tel dat dan mee.
In 2023 verlaagde EFSA de veilige bovengrens naar 255 microgram per dag. Daarbij noemt EFSA twee groepen die erboven kunnen komen. De eerste: mensen die regelmatig supplementen met veel selenium slikken. De tweede: mensen die regelmatig paranoten eten.
Te veel selenium: waar je op let
Het eerste teken van te veel selenium is haaruitval. Dat was voor EFSA de reden om de bovengrens te verlagen. Andere signalen zijn brosse nagels, een knoflookachtige adem en vermoeidheid. Bij een normale hoeveelheid paranoten kom je daar niet aan. Bij een handvol per dag, elke dag, wel mogelijk.
Wat selenium niet doet
Lange tijd werd gedacht dat selenium kanker helpt voorkomen. Groot onderzoek heeft dat niet bevestigd. Een Cochrane-review uit 2018 vond geen bewijs dat extra selenium uit eten of supplementen kanker voorkomt. In een grote Amerikaanse proef (SELECT) zagen onderzoekers bij seleniumsupplementen zelfs aanwijzingen voor nadelen.
De les: heb je genoeg selenium, dan helpt meer niet. Paranoten zijn een goede manier om aan genoeg te komen. Meer is niet beter.
Biologische paranoten: maakt het uit
Minder dan bij de meeste producten. Paranoten komen bijna allemaal van wilde bomen in het Amazonegebied. Plantages leveren weinig op, omdat de bloemen alleen door bepaalde grote bijen bestoven worden die in ongerept bos leven. Er wordt dus weinig gespoten. Een biologisch of fairtrade-keurmerk zegt vooral iets over hoe de noten verzameld en verhandeld worden.
Waar je wel op let: koop ongebrand en ongezouten. Paranoten bevatten veel vet en worden snel ranzig. Bewaar ze koel en donker in een gesloten pot. Smaken ze bitter of muf, gooi ze dan weg.
Veelgestelde vragen
Hoeveel paranoten mag je per dag eten? Eén tot twee. Daarmee krijg je genoeg selenium binnen zonder over de veilige grens te gaan, ook als een noot veel selenium bevat.
Kun je te veel paranoten eten? Ja. Wie elke dag een handvol eet, kan boven de veilige grens van 255 microgram selenium per dag komen. Haaruitval is dan het eerste signaal.
Zijn paranoten goed voor je schildklier? Selenium is nodig voor je schildklier. Heb je al genoeg, dan helpt meer niet. Bij een schildklieraandoening: overleg met je arts voordat je bewust selenium gaat bijnemen.
Wat is het verschil tussen paranoten en pecannoten? Het zijn andere noten. Paranoten komen uit het Amazonegebied en zijn rijk aan selenium. Pecannoten komen uit Noord-Amerika en bevatten veel minder selenium.
Welke voedingsstoffen zitten in paranoten? Per 100 gram volgens de Amerikaanse voedingsdatabase: 659 kcal, 67 gram vet, 14 gram eiwit, 7,5 gram vezels, 376 mg magnesium, 4 mg zink en vitamine E. Daarnaast selenium, maar dat verschilt per partij zo sterk dat één getal weinig zegt.
Zijn paranoten van de supermarkt goed? Ja. Kies ongebrand en ongezouten. Let ook op de houdbaarheid. Biologisch maakt bij paranoten minder uit dan bij groente en fruit.
Verder lezen
- Bewust eten → hoe wij minder bewerkt en meer biologisch eten
- Dirty Dozen en Clean Fifteen → bij welke groente en fruit biologisch wel uitmaakt
- Keltisch zeezout → nog een mineraal waar je op let: jodium
